Κάστρο Ιουλίδας

Υπάρχουν κάστρα που κοιτάς από μακριά. Και υπάρχει το Κάστρο της Ιουλίδας, στο οποίο περπατάς μέσα — γιατί εδώ, στην πρωτεύουσα της Κέας, οι κάτοικοι δεν έχτισαν το χωριό τους δίπλα στην οχύρωση. Το έχτισαν πάνω της, μέσα της, ενωμένο μαζί της. Ανηφορίζοντας τα λιθόστρωτα σοκάκια της Ιουλίδας, δεν ξέρεις πια πού τελειώνει το σπίτι του γείτονα και πού αρχίζει το μεσαιωνικό τείχος. Κι αυτή η σύγχυση είναι το πιο σπάνιο δώρο του τόπου.

Μια γειτονιά χτισμένη μέσα στα τείχη

Το Κάστρο της Ιουλίδας δεν είναι ερείπιο περιφραγμένο, ούτε μουσειακό αξιοθέατο με εισιτήριο. Είναι ζωντανή γειτονιά. Οι πέτρινες αψίδες, τα στενά περάσματα και οι θολωτές διαβάσεις που ένωναν άλλοτε τους πύργους της οχύρωσης, σήμερα ενώνουν αυλές, εξώπορτες και σκαλοπάτια σπιτιών που κατοικούνται ακόμη. Περπατώντας εκεί, νιώθεις ότι ο χρόνος δεν χωρίστηκε ποτέ σε «τότε» και «τώρα» — απλώς συνεχίστηκε, στρώμα πάνω σε στρώμα.

Από την αρχαία Ιουλίδα στη βενετική οχύρωση

Η ιστορία του λόφου ξεκινά πολύ πριν από τους Βενετούς. Εδώ βρισκόταν η ακρόπολη της αρχαίας Ιουλίδας, μιας από τις τέσσερις πόλεις-κράτη της αρχαίας Κέας, με ρίζες που φτάνουν στην εποχή του χαλκού. Όταν, τον 13ο αιώνα, ο Βενετός ευγενής Ντομένικο Μικέλι έχτισε το κάστρο για να θωρακίσει τη θέση από πειρατικές επιδρομές, χρησιμοποίησε γενναιόδωρα το ίδιο το υλικό της αρχαίας πόλης: πελεκημένους λίθους, θραύσματα κιόνων, ίχνη ναών, ενσωματωμένα πλέον στα νέα τείχη. Το αποτέλεσμα είναι ένα μνημείο δύο εποχών σε έναν τοίχο — η κλασική Ελλάδα να στηρίζει κυριολεκτικά τη μεσαιωνική Κυκλαδίτικη άμυνα.

Η θέα που δικαιολογεί κάθε σκαλοπάτι

Η ανάβαση αξίζει τον κόπο πριν καν φτάσεις στην κορυφή. Στις στροφές του δρόμου, ο Άγιος Γεώργιος ο Παλαιοκαστρίτης εμφανίζεται και εξαφανίζεται ανάμεσα σε στέγες, ενώ ο ήχος των βημάτων σου στην πέτρα γίνεται ο μόνος θόρυβος γύρω σου. Στο υψηλότερο σημείο, το βλέμμα ανοίγεται προς το λιμάνι της Κόρησσιας και το απέραντο γαλάζιο του Αιγαίου, με την Αττική να διαγράφεται θαμπά στον ορίζοντα — υπενθύμιση πόσο κοντά, και ταυτόχρονα πόσο αλλού, βρίσκεσαι.

Σιωπή, φως και η αίσθηση του αυθεντικού

Δεν θα συναντήσεις εδώ ουρές ούτε πάγκους με αναμνηστικά. Θα συναντήσεις τη μυρωδιά της πέτρας που έχει ζεσταθεί απ’ τον ήλιο, τη σκιά που ρίχνει ένα τόξο στο δρομάκι, ίσως μια γάτα κουλουριασμένη σε μια εσοχή του τείχους. Η Ιουλίδα δεν επιδεικνύεται· αποκαλύπτεται σιγά σιγά, σε όποιον έχει την υπομονή να την περπατήσει αργά.

Στην Ιουλίδα δεν επισκέπτεσαι ένα κάστρο· ζεις για λίγο μέσα στα κόκαλά του.Παλιά έκφραση κατοίκων της Χώρας

Φεύγοντας από το Κάστρο, κρατάς κάτι δυσκολότερο να ονομάσεις από μια φωτογραφία: την αίσθηση ότι στην Τζιά η ιστορία δεν εκτίθεται — κατοικείται.