ΑΜΟΡΓΟΣ

Πατήστε για μεγέθυνση ΜΟΝΑΣΤΗΡΙ Πατήστε για μεγέθυνση ΑΙΓΙΑΛΗ Πατήστε για μεγέθυνση ΧΩΡΑ Πατήστε για μεγέθυνση ΜΟΥΡΟΣ Πατήστε για μεγέθυνση ΗΛΙΟΒΑΣΙΛΕΜΑ Πατήστε για μεγέθυνση ΑΓΙΑ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ Πατήστε για μεγέθυνση ΚΑΤΑΠΟΛΑ Πατήστε για μεγέθυνση ΡΑΚΟΜΕΛΟ

Η Αμοργός, το νησί του απέραντου γαλάζιου, βρίσκεται στο νοτιοανατολικό άκρο των Κυκλάδων, ανάμεσα στην Νάξο, τις Μικρές Κυκλάδες και την Αστυπάλαια. Αποτελεί την φυσική δίοδο, την γέφυρα επικοινωνίας των Κυκλάδων προς τα Δωδεκάνησα. Απέχει από το λιμάνι του Πειραιά 136 ναυτικά μίλια.

Διαθέτει δύο φυσικά λιμάνια, τα Κατάπολα στο κέντρο και την Αιγιάλη στα βόρεια. Μεγάλο τμήμα των ακτών της είναι εξαιρετικά βραχώδες και καταλήγει απότομα στη θάλασσα. Με σχήμα επίμηκες (μήκος 18 μίλια και πλάτος από 1,5 έως 5 μίλια) το νησί έχει περίμετρο μήκους 112 χλμ.

Το ορεινό τοπίο εμφανίζεται πιο άγριο και απότομο στην περιοχή της Αιγιάλης όπου βρίσκεται η ψηλότερη κορυφή (Κρούκελλος 821μ.),  στο κέντρο του νησιού (Προφήτης Ηλίας 698μ.) και δυτικά (Άσπρο βουνό, Βουνό του χωριού ή  Κόρακας 630μ.). Ανάμεσα σ’ αυτούς τους ορεινούς όγκους παρεμβάλλονται μικρές κοιλάδες με κυριότερες αυτές της Κολοφάνας στα δυτικά, των Καταπόλων στο κέντρο και της Αιγιάλης στα βόρεια και μικρότερες αυτές του Καμαριού, της Αρκεσίνης και του Αγ. Παύλου.

Η γεωλογική ιστορία της Αμοργού διαφέρει από αυτή των υπόλοιπων νησιών, με αρχαιότερο πέτρωμα τον σχιστόλιθο και νεώτερο τον ασβεστόλιθο τα οποία  καταλαμβάνουν το μεγαλύτερο τμήμα του νησιού. Η σημερινή μορφή της οριστικοποιήθηκε πριν από 700.000 περίπου χρόνια με την καταβύθιση μεγάλων χερσαίων τμημάτων και τον σχηματισμό του νησιώτικου όγκου της.

Η βλάστησή της, τυπικά κυκλαδική, είναι αραιή και θαμνώδης με σχίνους, πρίνους, ασπάρτους και φρύγανα εκτός από τις εύφορες κοιλάδες των Καταπόλων, της Κάτω Μεριάς και της Αιγιάλης όπου υπάρχουν πυκνοί ελαιώνες και άλλα καρποφόρα δέντρα. Αμπέλια και κηπευτικά εκλεκτής ποιότητος καθώς και λίγα δημητριακά καλλιεργούνται στις σκαλωτές βουνοπλαγιές σε όλο το νησί. Όσο φτωχή είναι η Αμοργιανή βλάστηση σε πυκνότητα και μεγέθη, τόσο πλούσια είναι σε ποικιλία ενδημικών φυτών και ιδιαίτερα σπάνιων βοτάνων με θεραπευτικές ιδιότητες.

Το κλίμα γενικά είναι υγιεινό και μοιάζει με εκείνο των υπολοίπων νησιών. Τοπικά η περιοχή της Αιγιάλης είναι ζεστή κατά το καλοκαίρι λόγω της φύσης του εδάφους η μορφολογία του οποίου δεν επιτρέπει στους δροσερούς βοριάδες του καλοκαιριού (μελτέμια), να εισχωρήσουν  στο εσωτερικό του νησιού.

Στην αρχαιότητα η Αμοργός ονομάζονταν Παγκάλη, Ψυχία, Καρκησία και Μελανία. Σύμφωνα με αρχαίους γεωγράφους και λεξικογράφους είχε τρεις πόλεις, την Αρκεσίνη (θέση Καστρί), τη Μινώα (θέση Μουντουλιά Καταπόλων), την Αιγιάλη (θέση Βίγλα στα Θολάρια). Τα ιστορικά ευρήματα ανάγουν την πρώτη κατοίκηση στην Αμοργό στην 5η π.Χ. χιλιετία, και μαρτυρούν για το πολιτιστικό υπόβαθρο του Κυκλαδικού Πολιτισμού στο νησί και για τις σχέσεις της Αμοργού με τη Νάξο, τη Πάρο και άλλες απομακρυσμένες περιοχές.

Στη 3η χιλιετία π.Χ. αφήνει τα ίχνη του ο Κυκλαδικός πολιτισμός με τα πασίγνωστα ειδώλια. Ακολουθεί ο Mυκηναϊκός πολιτισμός. Στη συνέχεια γίνεται εποικισμός από Μιλησίους της Μικρασίας και Ναξίους και η Αμοργός  συμμετέχει στην Α΄ Αθηναϊκή Συμμαχία. Υπάρχει συνεχής εναλλαγή κηδεμόνων του νησιού απ’ τον 3ο -2ο π.Χ. αι. και εξάρτησή από τους Μακεδόνες, Πτολεμαίους, Σαμίους, Ροδίους και Ρωμαίους. Επικρατούν οι λατρείες των Ελληνιστικών χρόνων, και στον 4ο  αι. μ.Χ. παρατηρείται εκχριστιανισμός των αρχαίων λατρευτικών χώρων. Επιδρομές Σαρακηνών πειρατών αναγκάζουν τους κατοίκους να οχυρωθούν στο Κάστρο, το Καστρί και στους 23 πύργους του νησιού.

Η άφιξη από την Παλαιστίνη της Θαυματουργής Εικόνας της Παναγίας της Χοζοβιώτισσας χρονολογείται την περίοδο της Εικονομαχίας. Το 1088 γίνεται η ανακαίνιση της Μονής από τον αυτοκράτορα Αλέξιο Κομνηνό.

Ακολουθεί η Ενετοκρατία. Αρχιτεκτονικά λείψανα της εποχής ο πύργος του Γαβρά, ο Κάτω Λάκκος και οι πλακόστρωτες Λόζες.

Φθάνουμε στην Τουρκοκρατία, μία περίοδο κατά την οποία σημειώνεται οικονομική ακμή και εκκλησιαστική αναγέννηση στην Αμοργό. Το 1822 η Αμοργός γίνεται έδρα Επαρχείου του, υπό σύσταση, ελληνικού κράτους. Το 1829 με δαπάνες της Μονής της Παναγίας της Χοζοβιώτισσας ανεγείρεται  ένα από τα πρώτα ελληνική σχολεία.

Μετά το Β΄ παγκόσμιο πόλεμο μειώνεται ο πληθυσμός εξαιτίας της εσωτερικής και εξωτερικής μετανάστευσης των Αμοργιανών. Τα τελευταία 20 έτη σημειώνεται ραγδαία ανάπτυξη του τουρισμού.

Χώρα

Η Χώρα, πρωτεύουσα του νησιού, συνδυάζει το κλασσικό κυκλαδίτικο στοιχείο με μια πλούσια ιστορική παράδοση. Η περιήγηση στα στενά  λιθόστρωτα δρομάκια με τις κατάλευκες εκκλησίες και τα διώροφα αρχοντικά ή στο λόφο με τους ανεμόμυλους που αγναντεύουν το Αιγαίο, συναρπάζει. Όλοι οι δρόμοι οδηγούν στην περίφημη πλακόστρωτη «Λόζα» και στο ιστορικό Κάστρο, που δεσπόζει πάνω στο βράχο στη μέση του οικισμού. Αξιόλογα ιστορικά ευρήματα από όλη την Αμοργό υπάρχουν στην αρχαιολογική συλλογή  στο παλιό αρχοντικό του Γαβρά.

Μοναστήρι

Διαχρονικό κόσμημα θρησκευτικής και ιστορικής σημασίας αποτελεί για την Αμοργό, το βυζαντινό μοναστήρι της Παναγίας της Χοζοβιώτισσας. Πλούσιο σε ιστορικά κειμήλια με μια ξεχωριστή αρχιτεκτονική συγκεντρώνει πλήθος επισκεπτών.

Κατάπολα

Ο ιστορικός κόλπος των Καταπόλων υποδέχεται τον επισκέπτη στο υπήνεμο, ασφαλές λιμάνι του, στεφανωμένο από τους τρεις οικισμούς Κατάπολα, Ξυλοκερατίδι και Ραχίδι. Πάνω από τα Κατάπολα επιβλητικός ο λόφος της αρχαίας Μινώας με αξιόλογα ιστορικά ευρήματα και μακρύτερα  η γοητευτική περιοχή των Λευκών. Ιδιαίτερα γραφικό το τοπίο στα Κατάπολα, με τη λιτή κυκλαδίτικη αρχιτεκτονική, τις ιστορικές εκκλησίες, τις πανέμορφες παραλίες με τα ψαροκάϊκα και τις βάρκες, το κάμπο με τις ελιές και τα περιβόλια. Στο λιμάνι υπάρχουν πολυάριθμα τουριστικά καταλύματα και διάφορα καταστήματα. Τα Κατάπολα θεωρούνται ασφαλές αγκυροβόλιο για μικρά αλιευτικά και  σκάφη αναψυχής.

Κάτω Μεριά

Σε απόσταση 12 χιλιόμετρων ΝΔ της Χώρας, συναντάμε τους πρώτους οικισμούς Καμάρι και Βρούτση της Κάτω Μεριάς  με την ιστορική  εκκλησία του Αγίου Νικολάου, το Καστρί, την αρχαία ακρόπολη της Αρκεσίνης και φυσικά την καταπληκτική παραλία  του Μούρου. Ακολουθούν διάσπαρτα αγροτικά χωριουδάκια και οικισμοί χτισμένοι στις παρυφές των λόφων: Αρκεσίνη, Ραχούλα, Κολοφάνα, Καλοταρίτισσα και Μαύρη Μύτη. Αξιόλογο ιστορικά μνημεία ο αρχαίος πύργος της Αγίας Τριάδας στην Αρκεσίνη, η εκκλησία της Παναγίας του Πολίτη στην Κολοφάνα, και η εκκλησία της Αγίας Παρασκευής με το περίφημο πανηγύρι στις 26 Ιουλίου. Η Κάτω Μεριά διατηρεί ακόμα τον παραδοσιακό αγροτικό της χαρακτήρα με τους  κατοίκους να ασχολούνται με την γεωργία και την κτηνοτροφία.

Αιγιάλη

Η Αιγιάλη, στο βόρειο τμήμα της Αμοργού, είναι ένας κόλπος με αμμουδερές παραλίες υπέροχης φυσικής ομορφιάς. Στις πλαγιές των γύρω λόφων είναι σκαρφαλωμένα τρία παραδοσιακά χωριά, η Λαγκάδα, τα Θολάρια και ο Ποταμός. Ο ‘Ορμος, το λιμάνι της Αιγιάλης, είναι το τουριστικό θέρετρο της περιοχής, και προσφέρει όλες τις υπηρεσίες στους επισκέπτες διατηρώντας την γραφικότητά του. Από το χωριό Ποταμός, κτισμένο σε πανοραμική θέση, ακριβώς πάνω από το λιμάνι, μπορεί κανείς να απολαύσει ένα από τα ομορφότερα ηλιοβασιλέματα του Αιγαίου. Η Λαγκάδα, δεσπόζει στον κάμπο της Αιγιάλης.

Μεγάλο ενδιαφέρον στην περιοχή παρουσιάζουν οι παλιοί ανεμόμυλοι, το φαράγγι του Αρακλού, η ιστορική Καστροκκλησιά της Αγίας Τριάδας, η εκκλησία της Πανωχωριανής και το παλιό χωριό Στρούμπος. Ακολουθώντας το πέτρινο μονοπάτι, σε μια περιοχή άγριας ομορφιάς ενταγμένης στο πρόγραμμα NATURA 2000, συναντάμε  το Βυζαντινό μοναστήρι του Αγίου Ιωάννη του Θεολόγου και βορειότερα το ξωκλήσι του Σταυρού, πάνω από το παλιό μεταλλείο βωξίτη. Τα Θολάρια, με την εξαιρετική θέα στον κόλπο, βρίσκονται κοντά στη Βίγλα, τη θέση της αρχαίας Αιγιάλης. Από τον Όρμο και τα τρία χωριά είναι εύκολη η πρόσβαση στις παραλίες της Αιγιάλης, της Λεβρωσού, της Ψιλής Άμμου, του Χόχλακα και της μικρής Βλυχάδας καθώς και στην παραλία του Αγίου Παύλου (σε απόσταση 5 χλμ. από τον Όρμο), απ' όπου μπορείτε να πάτε στο νησάκι της Νικουριάς, με τις παρθένες παραλίες.

Μια ξεχωριστή εμπειρία περιμένει τον επισκέπτη του νησιού. Η περιήγηση του στα πολυάριθμα μονοπάτια του προσφέρει την απόλαυση της ορεινής πεζοπορίας. Τα μονοπάτια, μέχρι το τέλος της δεκαετίας του '80,  αποτελούσαν τον βασικό τρόπο επικοινωνίας μεταξύ των περιοχών της Αμοργού. Σήμερα στην Αμοργό έχουν χαρτογραφηθεί και σηματοδοτηθεί τα 6 κύρια μονοπάτια της και έχει εκδοθεί ειδικός περιηγητικός οδηγός. Βασικοί προορισμοί των διαδρομών, εκτός από τους παραδοσιακούς οικισμούς είναι περιοχές ή μεμονωμένα μνημεία ιστορικού και πολιτιστικού ενδιαφέροντος. Για τους λάτρεις της φύσης τα παλιά μονοπάτια του νησιού προσφέρουν όμορφες διαδρομές αποκαλύπτοντας την σπάνια χλωρίδα της Αμοργού, τα βότανα και τα αγριολούλουδα.

Κύρια Μονοπάτια (έξι διαδρομές):

  • Παλιά Στράτα: Χώρα - Χοζοβιώτισσα - Κάψαλα - Ασφοντυλίτης - Ποταμός - Αιγιάλη
  • Φωτοδότης: Χώρα - Μηλιές - Αγ. Ειρήνη - Κατάπολα
  • Ιτωνια: Λεύκες - Αγ. Σαράντα - Καμάρι - Καστρί - Βρούτση - Ραχούλα - Αρκεσίνη
  • Μελανιά: Αιγιάλη - Λαγκάδα - Στρούμπος - Επανοχωριανή - Θολάρια - Φωκιότρυπα
  • Παν: Λαγκάδα - Θεολόγος - Σταυρός
  • Βαλσαμίτης: Κατάπολα - Αγ. Γεώργιος Βαλσαμίτης - Αγ. Μαρίνα - Μινώα
Πατήστε για μεγέθυνση ΑΙΓΙΑΛΗ Πατήστε για μεγέθυνση ΜΟΥΡΟΣ Πατήστε για μεγέθυνση Ο ΝΙΚΟΛΑΣ

Από το βόρειο ως το νότιο άκρο του νησιού, βρίσκονται διάσπαρτες παραλίες με αμμουδιές, με βότσαλα η βραχώδεις. Ονειρεμένες  ακτές  περιμένουν τον επισκέπτη ξεκινώντας από την όμορφη αμμουδερή παραλία της Αιγιάλης με τα αρμυρίκια και απέναντι ακριβώς από τις μικρότερες και απόμερες παραλίες του Λεβρωσσού, της Ψιλής Αμμου και του Χόχλακα.

Περιπλέοντας το νησί από το λιμάνι της Αιγιάλης με πορεία βορειοανατολικά, σας περιμένουν οι πανέμορφες, βοτσαλωτές, έρημες και παρθένες παραλίες της Μικρής και Μεγάλης Βλυχάδας όπου μπορείτε να φθάσετε από την θάλασσα ή με τα πόδια από το χωριό Θολάρια σε περίπου μισή ώρα. Συνεχίζοντας  την ίδια πορεία  και μετά από  τις βραχώδεις ακτές του Κρουκέλλου και του Μεταλλείου, με πορεία προς τα δυτικά, θα βρεθούμε στον κόλπο Σπαρτί, με τεράστιο βάραθρο ύψους 500μ, και πιο κάτω στη στενή και  μακριά παραλιακή λωρίδα Χάλαρα, με μικρό βότσαλο και πλάκες. Σε αρκετή απόσταση, και πάντα με δυτική πορεία, κάτω από το μοναστήρι της Χοζοβιώτισσας υπάρχει ο μαγευτικός θαλασσότοπος της Αγ. Άννας, το Σύρμα και το Καμπί. Φθάνοντας στο νότιο άκρο του νησιού  υπάρχει η παραλία Μούρου και Αμμούδι και η μικρή και αμμουδερή παραλία των Παραδεισίων.

Ταξιδεύοντας προς τα βόρεια, βρίσκουμε την πανέμορφη παραλία του Κάτω Κάμπου. Πλησιάζοντας το λιμάνι των Καταπόλων, υπάρχει η βοτσαλωτή και έρημη παραλία των Αγ. Σαράντα και η παρθένα ακρογιαλιά Φοινικιές. Συνεχίζοντας, μπαίνουμε στο λιμάνι των Καταπόλων και προς τα αριστερά μας συναντάμε την υπέροχη  παραλία Μαρτέζι και δίπλα ακριβώς την ήσυχη παραλία του Αγ. Παντελέμονα. Πάντα βόρεια και δεξιά  του λιμανιού των Καταπόλων πριν φθάσουμε στην παραλία της Αιγιάλης, υπάρχει η παραλία του Αγ. Παύλου με φανταστικό ηλιοβασίλεμα, ενώ απέναντι καταλήγουμε  στο νησάκι της Νηκουριάς.

Εθιμα & Πανηγύρια:

  • Το Πάσχα στην Αμοργό έχει ιδιαίτερο χρώμα: Η Μεγάλη Εβδομάδα ξεκινά με το παραδοσιακό άσπρισμα των σπιτιών και των δρόμων. Τη Μεγάλη Παρασκευή το απόγευμα προσφέρονται ψωμί, ελιές και νηστίσιμα γλυκά σε κατοίκους και επισκέπτες. Το ίδιο βράδυ, κατά την περιφορά του Επιταφίου στα χωριά, οι γυναίκες, από τις πόρτες και τα παράθυρα των σπιτιών, ραίνουν τον κόσμο με κολόνιες και αρώματα. Το βράδυ της Ανάστασης, τα χωριά προσφέρουν ένα λαμπρό και υπέροχο θέαμα, φωτισμένα από τις αναρίθμητες φωτοβολίδες που σκορπίζουν στον ουρανό. Το απόγευμα της Κυριακής του Πάσχα, όλοι οι νέοι μαζεύονται στα προαύλια των εκκλησιών και συμμετέχουν στα ομαδικά παιχνίδια, που διοργανώνονται ειδικά για την ημέρα αυτή.
  • Την 21η Νοεμβρίου, γιορτή της Παναγίας της Χοζοβιώτισσας, προσφέρονται φρέσκο ψάρι και ντόπιο κρασί, ενώ τη Μεγάλη Εβδομάδα, γίνεται περιφορά της Ιερής Εικόνας της Παναγίας σε όλο το νησί. To Μοναστήρι της Παναγίας της Πανοχωριανής, γιορτάζει το Δεκαπενταύγουστο με μεγάλο πανηγύρι, με ζωντανή νησιώτικη μουσική, νόστιμο πατατάτο και άφθονο κρασί.
  • Ο παραδοσιακός γάμος τελείται σε όλο το νησί.
  • Οι «Μπάλες», στην Αιγιάλη όλο το χρόνο.
  • Ο «Καπετάνιος» στην Αιγιάλη τις Απόκριες.

Μεγάλα πανηγύρια γίνονται: το Πάσχα, την Πεντηκοστή, την 8η Μαΐου, την 1η και 26η Ιουλίου, την 6η και 15η Αυγούστου, την 8η, 14η, 17η και 26η Σεπτεμβρίου, την 8η, 13η και 21η Νοεμβρίου, την 26η Δεκεμβρίου. Επίσης:

  • Των Αγίων Αναργύρων την 1 Ιουλίου στα Θολάρια.
  • Της Αγίας Παρασκευής στις  25 και 26 Ιουλίου στη Κολοφάνα.
  • Της Παναγίας της Επανοχωριανής στις 15 Αυγούστου στη Λαγκάδα.
  • Του Αγίου Ιωάννη στις 29 Αυγούστου στο Βρούτση.
Από το Σύλλογο «Σιμωνίδης» στη Χώρα:
  • H Γιορτή παστελιού.
  • H Γιορτή του Χριστού.

Από το Σύλλογο «Αρχαία Αρκεσίνη» στη Κάτω Μεριά:

  • H Περιφορά του Εβραίου το Πάσχα.
  • O Xορός με παραδοσιακά φαγητά στις 15 Αυγούστου.
  • O Αποκριάτικος χορός με παραδοσιακά φαγητά το Σάββατο της Τυρινής.

Από την ομάδα νέων καλλιτεχνών «Media del’ arte» κάθε καλοκαίρι οργανώνεται στην Αμοργό, από τις 20 Ιουλίου μέχρι την 1η Αυγούστου, το «Νησολόγιο», ένα πρόγραμμα πολιτισμού, με προβολές ντοκιμαντέρ, παραστάσεις καραγκιόζη και συναυλίες παραδοσιακής αλλά και τζαζ μουσικής.

ΔΗΜΟΣ ΑΜΟΡΓΟΥ2285360200
ΚΕΠ ΑΜΟΡΓΟΥ2285074100
ΚΕΝΤΡΟ ΥΓΕΙΑΣ ΑΜΟΡΓΟΥ2285071207
ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟ ΙΑΤΡΕΙΟ ΑΙΓΙΑΛΗΣ2285073222
ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟ ΙΑΤΡΕΙΟ ΑΡΚΕΣΙΝΗΣ2285072205
ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΚΟ ΙΑΤΡΕΙΟ ΚΑΤΑΠΟΛΩΝ2285071805 
ΛΙΜΕΝΑΡΧΕΙΟ2285071259
ΑΣΤΥΝΟΜΙΚΟΣ ΣΤΑΘΜΟΣ ΑΜΟΡΓΟΥ2285071210
ΑΣΤΥΝΟΜΙΚΟΣ ΣΤΑΘΜΟΣ ΛΑΓΚΑΔΑΣ2285073320
ΚΤΕΛ6936671033