ΝΑΥΤΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΑΝΔΡΟΥ

ΑΝΔΡΟΣ (ΧΩΡΑ ΑΝΔΡΟΥ)

  •  Τηλέφωνο: 2282022264

ΜΟΥΣΕΙΟ

Το έτος 1972 ιδρύθηκε το Νομικό Πρόσωπο του Δήμου Άνδρου με την επωνυμία «Ναυτικό Μουσείο Άνδρου» έχοντας έδρα την πόλη της Άνδρου.Σκοπός του συνιστώμενου νομικού προσώπου είναι η περισυλλογή και ο εμπλουτισμός τους με αντικείμενα ναυτικού περιεχομένου. Η αγάπη προς τη θάλασσα και το ναυτικό επάγγελμα, το οποίο εκ παραδόσεως ακολουθούν οι Ανδριώτες, ώθησαν στην ίδρυση του Μουσείου. Το κτίριο δωρίθηκε από τον κ. Δημήτριο Ράλλια στο Δήμο Άνδρου το έτος 1957. Ήταν μια κατεστραμμένη και ερειπωμένη οικία, την οποία είχε αγοράσει ο κ .Δημήτριος Ράλλιας από την κα Ειρήνη, χήρα Αντωνίου Καρυστινάκη και ο κ. Καρυστινάκης την είχε αγοράσει από τον κ. Νικόλαο Κ. Εμπειρίκο. Η οικογένεια Ράλλια είναι παραδοσιακή παλαιά εφοπλιστική οικογένεια και ο κ. Δημήτριος Ράλλιας προσφέρει στον τόπο του ποικιλοτρόπως και αδιαλείπτως μέχρι σήμερα. Την τελική ταξινόμηση των εκθεμάτων του Μουσείου έκανε με πολύ μεράκι, πριν αποβιώσει, ο αείμνηστος κ. Κωνσταντίνος Παντζόπουλος, πλοίαρχος Ε.Ν. Όσον αφορά την αρχική ταξινόμηση των εκθεμάτων, είχε προσφέρει τις γνώσεις του ο κ. Μαθιός Στυλιανίδης, γόνος Εμπειρίκων. Οι παραδοσιακές Ανδριώτικες στολές έγιναν με την φροντίδα, το μεράκι και το ζήλο του αποβιώσαντος Μανώλη Μαντζαβελάκη. Οι στολές εκτίθενται σε βιτρίνα του Μουσείου. Με αντίγραφα των παραδοσιακών στολών ντύνονται τα ανδριωτόπουλα στις σχολικές και πολιτιστικές εκδηλώσεις. Το Μουσείο λειτουργεί κατά την Τουριστική περίοδο από Ιούλιο μέχρι 15 Οκτωβρίου με ωράριο 8:00-22:00. Ο κ.Νικόλαος Φακής συνταξιούχος μηχανικός του Ε.Ν., έχει οριστεί από το Δημοτικό Συμβούλιο υπεύθυνος του Ναυτικού Μουσείου.

Το Ναυτικό Μουσείο Άνδρου έχει τα εξής εκθέματα: ήτοι παλαιά ναυλοσύμφωνα, παλαιά ασφαλιστήρια συμβόλαια Ανδριακού Συνεταιρισμού ασφαλιστικού οργανισμού, ανάλογα με τον παράλληλο συνεταιρισμό αμπελακίων, διάφορα ναυτικά ημερολόγια περιγράφουν τη ζωή των Ανδρίων στα καράβια, πριν από τον αγώνα του 1821, λιθογραφίες ανδριώτικων καραβιών και μετέπειτα των πρώτων ατμοκίνητων φορτηγών της Ελλάδας κ.τ.λ. Επίσης διαθέτει μακέτες μοντέρνων και παλαιών Ανδριακών πλοίων αρχίζοντας από τις παλαιές σκούνες μέχρι τα σημερινά υπέρ-δεξαμενόπλοια.

Τα πιο πάνω εκθέματα είναι πρωτότυπα και παρουσιάζουν όλη την ιστορία της Ανδριώτικης εμπορικής ναυτιλίας από το 1750 μέχρι σήμερα.

ΙΣΤΟΡΙΚΟ

ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΑΝΔΡΙΩΤΙΚΗΣ ΝΑΥΤΙΛΙΑΣ ΚΑΙ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΝΑΥΤΙΛΙΑ Πριν από το 1750 η Άνδρος δεν είχε καμία ναυτιλιακή δραστηριότητα. Οι κάτοικοι ασχολούνταν κυρίως με την κτηνοτροφία και την γεωργία. Υπάρχουν μόνο λίγα αλιευτικά πλοία. Το 1770-1774 με τη Ρωσοκρατία σημειώνονται ψήγματα της ναυτιλίας. Με το πέρασμα των χρόνων η ναυτιλία ενδυναμώνεται με αποτέλεσμα το 19ο αιώνα να σημειώνονται ταξίδια ως την Μαύρη θάλασσα.Σημαντικοί καραβοκύρηδες του 1800 που κατοικούσαν στη χώρα ανήκαν στις οικογένειες : Κουτέλη, Καραγκάννη ή Πασχάλη, Κωστή, Γουλανδρή, Γράφα, Μπάλκα, Θερμιώτη, Καίρη, Ζαρμπή, Τριχή. Ο τύπος των πλοίων ήταν μικρός σε μέγεθος και για αυτό δεν έκαναν μακρινά ταξίδια. Το 1821, αν και ο αριθμός των καραβοκύρηδων ήταν σχετικά μικρός, είχαν σημαντική και υπολογίσιμη δύναμη, για αυτό την επαναστατική περίοδο είχε ανατεθεί στην Άνδρο η φύλαξη των στενών του Κάβο Ντόρο.

Τα πλοία ως το 1831 κατασκευάζονταν στα Ναυπηγεία της Άνδρου μέχρι που η ναυπηγική δραστηριότητα μεταφέρθηκε στην Σύρο. Το 1831 η Άνδρος διέθετε 40 πλοία ενώ το 1828, λογω του γεγονότος της Ελληνικής Επανάστασης, ο αριθμός των πλοίων μειώθηκε στα 20. Όμως το 1831 παρουσιάζεται πρόοδος. Η Άνδρος την εποχή εκείνη διέθετε 8 πλοία Α΄ κατηγορίας και 57 Β’ κατηγορίας.

Το 1857 ο αριθμός των πλοίων μειώνεται σε48. Το μεγαλύτερο είναι το μπρίκι «Αριστοτέλης» του Νίκου Μπιρίκου. Η ιστιοφόρα ναυτιλία ήταν μετοχική, για αυτό και ο κίνδυνος χρεοκοπίας ήταν υψηλός. Το «ρευστό» χρήμα ήταν σπάνιο. Μετά τα μέσα του 19ου αιώνα επιχειρούνται μακρινά ταξίδια στην Ινδία και στην Αμερική. Το 1857 ναυπηγείται στη Σύρο το μεγαλύτερο ιστιοφόρο της Ελλάδας, το «Αργώ», που άνηκε σε Ανδριώτες. Το 1880, με την δημιουργία του πρώτου ατμόπλοιου της Άνδρου, που είναι το φορτηγό πλοίο «Σκαραμαγκάς» πλοιοκτησίας Βασίλη Εμπειρίκου, μια νέα σελίδα ξεκινά να γράφεται στην Ανδριώτικη ναυτιλία, μια ιστορία που μέσα από τη δημιουργία του πρώτου υπερωκεανίου της Ελλάδας «Μωραίτης» πλοιοκτησία Δημητρίου Μωραίτη που ταξίδευε Ελλάδα-Αμερική σε 13 μέρες, θα χαράξει μια νέα πορεία και θα οδηγήσει την Ελληνική ναυσιπλοΐα σε νέα ταξίδια. Ανεκτίμητη είναι επίσης και η προσφορά της Ανδριώτικης ναυτιλίας στους δύο παγκόσμιους πολέμους. Η Άνδρος όμως είχε σημαντικό πρόβλημα με τα λιμάνια, γιατί ήταν εκτεθειμένα στους βορείους ανέμους. Το 1827 γίνεται μια πρώτη απόπειρα κατασκευής λιμανιού, όμως η έλλειψη υλικών μέσων οδηγεί στην γρήγορη εγκατάλειψη των σχεδίων.

Το 1847 αρχίζουν οι εργασίες για τον κυματοθραύστη, οι οποίες αποπερατώνονται το 1892, ενώ το 1896 επέρχεται, δυστυχώς, καταστροφή του από τους δυνατούς ανέμους. 

ΑΝΔΡΙΩΤΙΚΗ ΝΑΥΤΙΛΙΑ

ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΑΝΔΡΙΩΤΙΚΗΣ ΝΑΥΤΙΛΙΑΣ 19ος ΑΙΩΝΑΣ

Την περίοδο αυτή σημαντικό ρόλο στην ανάπτυξη της ναυτιλίας στην Άνδρο έπαιξε η οικογένεια Εμπερίκου. Τα επτά αδέλφια από την εννεαμελή οικογένεια του Λεωνίδα Μπιρίκου, κατείχαν ιστιοφόρα πλοία, γρήγορα όμως συνειδητοποίησαν, πως το μέλλον είναι τα ατμόπλοια. Έτσι καταλήγουν το 1914 να έχουν 60 ατμόπλοια συνολικού βάρους 113.407 τόνων. Με έδρα στη Ρουμανία, από όπου έφερναν σιτηρά, τα οποία διακινούσαν σχεδόν σε όλο τον κόσμο καθώς και με ναυτιλιακά γραφεία στη Σύρο, αναπτύχθηκαν σε μια σημαντική ναυτική δύναμη, όχι μόνο της Νήσου Άνδρου αλλά και της Ελλάδας γενικότερα. Παρόλα αυτά ο Ά Παγκόσμιος Πόλεμος έχει καταστροφικές συνέπειες για την Ελληνική ναυτιλία. Επίσης σημαντική επίδραση στη ναυτιλία της Άνδρου άσκησε και η οικογένεια Μωραΐτη. Ιδιαίτερα δυναμική μορφή, ο Δημήτριος Μωραΐτης ο οποίος, το 1866 ξεκινά την χαρακτηριστική λαμπρή του πορεία στην Ελληνική ναυτιλία με σημαντικό σταθμό το 1907 οπότε και κατασκευάζει το πρώτο υπερωκεάνιο της Ελλάδας ονόματι «Μωραΐτης». Δημιουργεί στη συνέχεια ολόκληρο στόλο εκσυγχρονισμένων φορτηγών και υπερωκεανίων. Δυστυχώς όμως, υποπέφτει σε σημαντικά λάθη και παραλείψεις που το 1908 τον οδηγούν σε πτώχευση. Το πρώτο λάθος του Μωραΐτη ήταν ότι είχε έδρα του την Άνδρο, γεγονός το οποίο δεν βοήθησε την ανάπτυξη του. Το δεύτερο λάθος του ήταν ότι εφήρμοσε ένα πολυμετοχικό σύστημα για την ιδιοκτησία των πλοίων. Αυτοί είναι δυο σημαντικότεροι λόγοι που τον οδήγησαν το 1908, ως πένητα και σχεδόν κυνηγημένο από Ανδριώτες, να καταφύγει στο Λονδίνο και να πεθάνει εκεί. Παρόλα αυτά ο Μωραΐτης θέτει γερές βάσεις για την Εθνική Ατμοπλοΐα της Ελλάδας, η οποία κυριαρχεί στην υπερωκεάνια ατμοπλοΐα ως το 1925. Ομοίως και ο Β΄ Παγκόσμιος Πόλεμος είχε ολέθρια αποτελέσματα για την Ελληνική ναυτιλία. Επίσης μετά το  Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο τα Ελληνικά πλοία για οικονομικούς λόγους κινούνται με ξένη σημαία. Το 1976 μεγάλη ναυτιλιακή επιχείρηση αποτελεί ο στόλος του οίκου Γουλανδρή που αριθμεί 59 πλοία. Σήμερα επίσης ο Πολέμης είναι σημαντική δύναμη με 50 πλοία να ταξιδεύουν σε όλο τον κόσμο.

ΤΑ LIBERTY ΚΑΙ ΟΙ ΕΛΛΗΝΕΣ

1946: ο πόλεμος τελείωσε και ο απολογισμός από νεκρούς και υλικές ζημιές θλιβερός. Ο ναυτικός κόσμος συγκλονισμένος κι αυτός, προσπαθεί να συνέλθει, ύστερα από θυσίες και απώλειες πέντε σκληρών ετών. Οι παλιοί ναυτικοί, εξουθενωμένοι και πεινασμένοι, βγαίνουν στα μουράγια, μήπως ακούσουν τίποτα για μπάρκο, ενώ αυτοί που γλίτωσαν τον πόλεμο, γυρίζουν στην πατρίδα, προσπαθώντας να βρουν ότι απέμεινε από τις ρίζες τους.

Ξαφνικά μέσα από το Ναυτικό Μουσείο, αρχίζει να ακούγεται μια υιόφερτη λέξη: LIBERTY-ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ. Αυτή η λέξη αποτέλεσε την ανάσα του πολύχρονου αγώνα. Ήταν το όνομα μιας σειράς φορτηγών καραβιών που όσα γλίτωσαν, έφερναν στις κατεστραμμένες από τον πόλεμο χώρες, εφόδια για τον πεινασμένο λαό. Οι Έλληνες εφοπλιστές προσπάθησαν να αγοράσουν τέτοια πλοία. Όλοι γύρω από την ναυτιλία πασχίζουν να ξαναρχίσουν την παλιά τους δουλειά και το μοναδικό εργαλείο που φαινόταν πως υπήρχε ήταν αυτά τα πλοία. Τα πλοία αυτά αποτέλεσαν το σταθερό βατήρα για να πραγματοποιήσει το θεαματικό της άλμα η νεότερη ναυτιλία μας. Η Νεότερη Ελληνική Ναυτιλιακή Ιστορία μπορούμε να πούμε πως χαραχτηρίζεται από δυο ημερομηνίες ορόσημα:H πρώτη είναι η 16η Ιουλίου του 1776, οπότε και υπογράφτηκε η συνθήκη του Κιουτσουκ Καιναρτζή, που αποτέλεσε το πιστοποιητικό της γέννησης της.

Και η δεύτερη είναι η 7η Ιανουαρίου του 1947, οπότε και υπογράφηκε η παραχώρηση στην Ελλάδα των 100 LIBERTY’S που αποτέλεσε το πιστοποιητικό για την γέννηση της.

ΙΔΙΑΙΤΕΡΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ

Κατηγορία δραστηριότητας
Επισκέψιμοι χώροι

Χρήσιμες Πληροφορίες

Διάστημα λειτουργίας
Ετήσιο
  Επωνυμία:
ΝΑΥΤΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΑΝΔΡΟΥ - ΝΑΥΤΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΑΝΔΡΟΥ
  Υπεύθυνος Επικοινωνίας
Νικόλαος Φακής
  Διεύθυνση
ΧΩΡΑ
  Τ.Κ.
84500
  Πόλη
ΑΝΔΡΟΣ (ΧΩΡΑ ΑΝΔΡΟΥ)
  Τηλέφωνο
2282022264

Η ευθύνη για το περιεχόμενο των καταχωρήσεων - εταιρικών παρουσιάσεων των μελών του Portal - βαρύνει αποκλειστικά και μόνο τον κάθε επιχειρηματία ή τον υπεύθυνο της επιχείρησης και σε καμία περίπτωση τους φορείς υλοποίησης και λειτουργίας.