Ένας στους τρεις Ευρωπαίους ψωνίζει online

Περίπου 1 στους 3 πολίτες των 27 χωρών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης προχώρησε το 2008 στην αγορά ή την παραγγελία αγαθών ή υπηρεσιών μέσω του διαδικτύου, υποστηρίζουν τα αποτελέσματα σχετικής έρευνας που πραγματοποίησε η Eurostat.

Η χρονική περίοδος της έρευνας αναφέρεται κυρίως στο δεύτερο τρίμηνο του 2008 και το δείγμα της συμπεριέλαβε άτομα ηλικίας μεταξύ16 και 74 ετών.

Το βασικό ερώτημα της έρευνας ήταν αν πραγματοποιήθηκε μία τουλάχιστον αγορά ή παραγγελία αγαθών ή υπηρεσιών για προσωπική χρήση μέσω διαδικτύου (από το σπίτι ή από οποιοδήποτε άλλο μέρος) κατά τη διάρκεια των 12 μηνών που προηγήθηκαν της ημερομηνίας διεξαγωγής της έρευνας.

Το ποσοστό των πολιτών της ΕΕ που χρησιμοποίησαν το νέο μέσο για την αγορά ή παραγγελία αγαθών ή υπηρεσιών διαμορφώθηκε το 2008 στο επίπεδο του 32% του συνόλου, ενισχυμένο κατά 2 ποσοστιαίες μονάδες σε σχέση με το 2007, κατά 6 π.μ. σε σχέση με το 2006 και κατά 12 π.μ. σε σύγκριση με το 2004.

Προηγούνται οι Βρετανοί

Μεταξύ των άκρων της περιόδου 2006-2008, η μεγαλύτερη αύξηση του σχετικού ποσοστού των πολιτών καταγράφηκε στη Γαλλία (+18 π.μ.), το Ην. Βασίλειο (+12 π.μ.), τη Σλοβακία (+12 π.μ.) και την Τσεχία (+10 π.μ.), ενώ αντίστοιχα η μικρότερη αύξηση παρατηρήθηκε στη Βουλγαρία (+1 π.μ.), το Βέλγιο (+3 π.μ.), την Ιταλία (+2 π.μ.), την Κύπρο (+2 π.μ.), τη Λιθουανία (+2 π.μ.), την Πορτογαλία (+3 π.μ.), την Εσθονία (+3 π.μ.) και τη Ρουμανία (+3 π.μ.). Στις υπόλοιπες 15 χώρες της ΕΕ το ποσοστό των πολιτών διευρύνθηκε μεταξύ 4 και 8 π.μ., ενώ η Σουηδία ήταν η μοναδική χώρα στην οποία συρρικνώθηκε κατά 2 π.μ. (από55% το 2006 σε 53% του συνόλου το 2008).

Τα υψηλότερα ποσοστά χρήσης του διαδικτύου για την ικανοποίηση προσωπικών καταναλωτικών αναγκών καταγράφηκαν το 2008 στο Ην. Βασίλειο (57%), την Ολλανδία (56%), τη Σουηδία (53%), τη Γερμανία (53%), τη Φινλανδία (51%) και το Λουξεμβούργο, ενώ τα χαμηλότερα στη Βουλγαρία (3%), τη Ρουμανία (4%) και τη Λιθουανία (6%). Από το σύνολο των χωρών μελών της ΕΕ τα σχετικά ποσοστά χρήσης διαμορφώθηκαν το 2008 σε χαμηλότερα από το μέσο όρο της ΕΕ επίπεδα σε 17 χώρες (18 το 2006) και σε υψηλότερα επίπεδα στις υπόλοιπες 10 (9 το  2006).

Η «ψηφιακή» δεκαετία

Η πλέον διαδεδομένη χρήση του διαδικτύου για την αγορά ή παραγγελία αγαθών και υπηρεσιών καταγράφεται στην ηλικιακή ομάδα του πληθυσμού μεταξύ 25 και 34 ετών, αφού στο σύνολο της ΕΕ το σχετικό ποσοστό διαμορφώνεται στο 47% ή 6 ποσοστιαίες μονάδες υψηλότερα από την αντίστοιχη αξιοποίηση του νέου μέσου στην ηλικιακή ομάδα των ατόμων μεταξύ 16 και 24 ετών. Παράλληλα, το χαμηλότερο ποσοστό χρήσης του διαδικτύου στο σύνολο της ΕΕ παρατηρείται, όπως άλλωστε ήταν αναμενόμενο, στις ηλικιακές ομάδες μεταξύ 65 και 74 ετών (9% του συνόλου) και μεταξύ 55 και 64 ετών (20%).

Οι χώρες που κυρίως υποστηρίζουν το μέσο όρο της ΕΕ στην ηλικιακή ομάδα μεταξύ 16 και 24 ετών (41%) είναι η Δανία (76%), η Φινλανδία (71%), η Σουηδία (67%), η Ολλανδία (65%), η Γερμανία (64%), το Ην. Βασίλειο (64%) και το Λουξεμβούργο (52%), ενώ αντίστοιχα οι χώρες που υστερούν σημαντικά σε σχέση με το μέσο όρο της ΕΕ είναι η Βουλγαρία (6%), η Ρουμανία (7%) και η Λιθουανία (10%).

Παράλληλα, στην ηλιακή ομάδα μεταξύ 25 και 34 ετών τα υψηλότερα ποσοστά χρήσης του διαδικτύου για την ικανοποίηση προσωπικών καταναλωτικών αναγκών καταγράφονται στη Δανία (81%), τη Γερμανία (80%), τη Φινλανδία (79%), την Ολλανδία (77%), το Ην. Βασίλειο (72%) και τη Σουηδία (70%), ενώ τα χαμηλότερα και πάλι στη Βουλγαρία, τη Ρουμανία και Λιθουανία (6%, 7% και 11% αντίστοιχα).

Αξίζει να σημειωθεί πως παρόμοια κατανομή των χωρών κατά ποσοστό χρήσης του διαδικτύου παρατηρείται και στις ηλικιακές ομάδες του πληθυσμού μεταξύ 55 και 64 ετών και μεταξύ 65 και 74 ετών.

Προϊόντα και υπηρεσίες

Σε γενικές γραμμές, οι διαδικτυακές αγορές και παραγγελίες (για προσωπική χρήση) είναι ομοιόμορφα κατανεμημένες μεταξύ των βασικών κατηγοριών αγαθών και υπηρεσιών, καθώς το ποσοστό της κατηγορίας που συγκεντρώνει τον υψηλότερο βαθμό των σχετικών προτιμήσεων (υπηρεσίες ταξιδιών και διακοπών με 14% του συνόλου) υπερέχει μόλις κατά 6 ποσοστιαίες μονάδες σε σχέση με το αντίστοιχο της κατηγορίας με τη χαμηλότερη προτίμηση (ηλεκτρονικός εξοπλισμός με 8%).

Οι αγορές ή παραγγελίες υπηρεσιών ταξιδιών και διακοπών μέσω διαδικτύου είναι ιδιαίτερα διαδεδομένες στη Φινλανδία (31%), τη Δανία (30%), το Ην. Βασίλειο (27%), το Λουξεμβούργο (27%), τη Σουηδία (27%) και την Ολλανδία (26%), ενώ οι αντίστοιχες ενδυμάτων και αθλητικών ειδών στη Φινλανδία (27%), τη Γερμανία (26%), τη Δανία (24%) και το Ην. Βασίλειο (24%). Με ανάλογο τρόπο κατανέμονται μεταξύ των χωρών και οι προτιμήσεις των καταναλωτών στις υπόλοιπες κατηγορίες αγαθών και υπηρεσιών.

Στην Ελλάδα

Με το ποσοστό της αξιοποίησης του νέου Μέσου για την αγορά αγαθών και υπηρεσιών να διαμορφώνεται μόλις στο 9%, η Ελλάδα το 2008 καταλαμβάνει την 24η θέση στη σχετική κατάταξη των 27 χωρών μελών της ΕΕ (προηγείται μόνο της Λιθουανίας, της Ρουμανίας και της Βουλγαρίας). Παράλληλα, το ποσοστό της συγκεκριμένης χρήσης του διαδικτύου στην Ελλάδα ενισχύθηκε το 2008 μόλις κατά 4 ποσοστιαίες μονάδες σε σχέση με το 2006 (έναντι 6 π.μ. στο σύνολο της ΕΕ), με αποτέλεσμα να διευρυνθεί το σχετικό «χάσμα» που χωρίζει τη χώρα από το μέσο όρο της ΕΕ.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον στην περίπτωση της Ελλάδας προκαλεί επίσης το γεγονός πως ο μεγαλύτερος αριθμός ατόμων που αξιοποιούν προς τη συγκεκριμένη κατεύθυνση το νέο Μέσο εντοπίζεται στις ηλικίες μεταξύ 16 και 44 ετών, ενώ στις υπόλοιπες είναι ουσιαστικά ανύπαρκτος (5% στις ηλικίες μεταξύ 45 και 54 ετών, 2% στις ηλικίες μεταξύ 55 και 64 ετών και κανένας στις μεγαλύτερες ηλικίες).

Είναι σίγουρο πως η «διαδικτυακή ένταξη» ατόμων μεγαλύτερης ηλικίας αποτελεί σύνθετη και δύσκολη διαδικασία, η οποία απαιτεί μία σειρά προϋποθέσεις, όπως η εξοικείωση στη χρήση υπολογιστή, η επεξήγηση των πλεονεκτημάτων του νέου Μέσου και η αποδοχή τους από το δυνητικό χρήστη, η προμήθεια του σχετικού εξοπλισμού, η αίσθηση ασφάλειας στην πραγματοποίηση συναλλαγών κλπ.

Ωστόσο, οι προϋποθέσεις αυτές ισχύουν για όλες τις χώρες του κόσμου. Δεν είναι τυχαίο, για παράδειγμα, το γεγονός πως στις «διαδικτυακά» αναπτυγμένες χώρες της ΕΕ, όπως η Δανία, η Γερμανία, το Λουξεμβούργο, η Ολλανδία, το Ηνωμένο Βασίλειο και η Σουηδία, το ποσοστό των ηλικιωμένων ατόμων (μεταξύ 65 και 74 ετών) που χρησιμοποίησαν το 2008 το νέο Μέσο για την παραγγελία ή την αγορά αγαθών και υπηρεσιών ξεπέρασε το 14% του συνόλου της συγκεκριμένης ηλικιακής ομάδας (έναντι 9% στο σύνολο των ηλικιών στην Ελλάδα, όπως ήδη προαναφέραμε).

Σύμφωνα με τα αποτελέσματα της έρευνας, οι κατηγορίες προϊόντων και υπηρεσιών που οι καταναλωτές στην Ελλάδα προτιμούν να αγοράζουν ή να παραγγέλνουν μέσω διαδικτύου είναι κυρίως οι υπηρεσίες ταξιδιών και διακοπών (2% του συνόλου), τα ενδύματα και τα αθλητικά είδη (2%), τα βιβλία και οι υπηρεσίες τύπου e-learning (2%) και ο ηλεκτρονικός εξοπλισμός.

Αντίθετα, χαμηλότερο βαθμό προτίμησης συγκεντρώνουν οι κατηγορίες των οικιακών ειδών (1%), εισιτηρίων εκδηλώσεων (1%) και οπτικοακουστικού υλικού (ταινίες και μουσική, 1%).